اخبار من بلغ
46 بازدید
تاریخ ارائه : 11/24/2012 11:54:00 AM
موضوع: علوم حدیث

مجموعه‏ اى از روایات که با عنوان اخبار من بلغ از امام صادق علیه ‏السلام نقل شده است ؛ مانند:

«من بلغه عن النبىّ صلى ‏الله ‏علیه ‏و ‏آله شیء من الثواب فعمله کان اجر ذلک له و ان کان رسول اللّه‏ صلى ‏الله ‏علیه ‏و ‏آله لم یقله؛ کسى که از پیامبر خبر عمل ثوابى به او برسد و آن کار را انجام دهد، آن ثواب براى او خواهد بود؛ اگر چه رسول خدا آن را نگفته باشد».

این روایات در بسیارى از منابع شیعى و برخى منابع اهل سنّت نقل شده است . برخى از اسناد این روایات صحیح است و علامه مجلسى آن را اسناد مختلف مشهور میان شیعه و اهل سنّت دانسته است .

ظاهر این روایات ، خبر از فضل خداوند نسبت به بندگانش مى‏ دهد که بدون در نظر گرفتن حکم واقعى عمل ، هر عملى را که مؤمن به اعتماد فضل او انجام دهد بى ‏ثواب نخواهد گذارد . این بیان ، تردید بندگان را در اعتبار و صحت خبرى که به آنها رسیده است برطرف مى‏کند و ایشان را به فضل الهى امیدوار مى‏کند . با این حال ، بنده خدا با قلبى مطمئن به فضل و رحمت خداوند مى‏ تواند عمل را به‏ جا آورد .

برخى فقیهان غالبا به استناد این روایات و برخى ادله دیگر فقهى ، قاعده‏اى را به عنوان تسامح در ادله سنن ، بنا نهاده‏ اند که براساس این قاعده در دلیل مستحبات و احکام غیر الزامى، نوعى تسامح اعمال مى‏شود. بر این اساس دقت هاى متداول در احکام الزامى و اعتبار مستند اینگونه اعمال ، در مورد مستحبات و فضایل اعمال به کار نمى‏ رود ؛ و حتى به روایات ضعیف در این موضوعات به دید قبول نگریسته مى ‏شود .

گفتنى است بسیارى فقیهان معاصر این قاعده را نپذیرفته‏ اند و مفهوم روایت را تنها اعطاى ثواب و تفضل الهى مى‏ دانند و حکم استحباب را نیز همچون سایر احکام الهى جاى تسامح نمى‏ دانند .