تولید
32 بازدید
تاریخ ارائه : 2/26/2013 1:34:00 PM
موضوع: اقتصاد

تولید: رفاه اقتصادی جامعه در گرو دو عنصر محوری است: کوشش در تولید؛ قناعت در مصرف. مقصود از تولید در اینجا هر نوع اشتغال به کار مشروع برای تأمین زندگی و پیشرفت اقتصادی فرد و جامعه است و شامل کشاورزی، دامداری، تجارت، صنعت و مانند آن‌ها می‌شود و در آیات و روایات بر آن تأکید شده است. کار و کوشش برای کسب مال حلال، به گونه عام و تولید به طور خاص مورد توجّه و تشویق پیشوایان دین است. در مقابل، معطّل گذاشتن مال نکوهش شده است. امیرمؤمنان علیه السلام می‌فرماید: ملتی که آب و زمین کشاورزی به اندازه کافی دارد ولی آب ها را مهار و زمین را اصلاح نکند و از آن‌ها بهره برداری نکند و در اثر کم‌کاری یا بدکاری محتاج گردد از رحمت حق دور باد. سفارش به تولید: پیشوایان اسلام مسلمانان را به تجارت و صدقات جاریه مانند وقف باغ، مزرعه، مرتع و مانند آن تشویق می‏کنند و کار و تولید را مایه عزت آنان می‏خوانند. معلّی بن خنیس می‏گوید: امام صادق علیه السلام مرا دید که دیرتر از دیگران به بازار(محل کار) می‏روم؛ به من فرمود: بامدادان به سوی عزّت خود (محل کسب) روان شو. تعبیر از محل کسب به «عزت» بدین معناست که کار، تولید و به بهره‌رسانی ثروت عزت است. امیرمؤمنان علیه السلام فرمود: هر نعمتی که خدا بر تو ارزانی داشت بهره‌آور ساز... . رسول خدا صلی الله علیه وآله می‌فرماید: اصلاح و بهره‌آ‌ور ساختن مال جوانمردی است. امام سجاد علیه السلام می‌فرماید: جوانمردی کامل به بهره‌رسانی ثروت است. امام صادق علیه السلام فرمود: بهره‌آور ساختن مال از ایمان است ؛ همچنین فرمود: بر تو باد به بهره‌آور ساختن مال، زیرا مایه شرافت برای کریم و بی‌نیازی از فرومایه است. زراره از امام صادق علیه السلام نقل می‌کند: انسان از خود چیزی دردناکتر از مال صامت (پول نقد یا طلا و نقره) بر جای نگذاشت. راوی پرسید: پس چه کند؟ فرمود: آن را در تولید باغ و مزرعه یا خانه به کار گیرد. هدف تولید: تولید از دیدگاه اسلام دارای اهدافی الهی است: 1. حفظ عزّت و بی‌نیازی از فرومایگان. 2. گسترش رفاه معقول و عزتمندانه برای خانواده. 3. تکریم خویشاوندان و همسایگان. 4. انفاق در راه خدا و رفع نیاز‌های فردی و اجتماعی. امام باقرعلیه السلام فرمود: هر کس در دنیا برای بی‌نیازی خود از مردم و گشایش بر خانواده خویش و ابراز محبّت به همسایه‌اش در جستجوی روزی باشد، خدای بزرگ را روز قیامت در حالی دیدار می‌کند که چهره‌اش همانند ماه شب چهاردهم می‌درخشد. مردی به امام صادق علیه السلام عرض کرد: به خدا سوگند ما در پی دنیا هستیم و دستیابی به آن را دوست داریم. آن حضرت فرمود: می‌خواهی با آن چه کنی؟ گفت: می‌خواهم زندگی خود و خانواده‌ام را تأمین و صله رحم کنم و صدقه دهم و حج و عمره بگزارم. امام علیه السلام فرمود: این، دنیاطلبی نیست. این آخرت.طلبی است. امام صادق علیه السلام فرمود: امیرمؤمنان علیه السلام هزار برده را از حاصل تولید و دسترنج خود آزاد کرد. نتیجه بحث :از این روایات به خوبی برمی‌آید که هدف اسلام از سفارش به کار و تولید انباشتن ثروت نیست، بلکه ایجاد فرصت برای بهره‌برداری از مواهب الهی در رشد و تعالی خود و تأمین نیاز دیگرهم نوعان و نیز قرار دادن دارایی و ثروت (نعمت) در مسیری است که برای آن آفریده شده است.